De perfecte reisspellen voor elk type vervoer: trein, vliegtuig, auto en boot

Iedereen die weleens op reis is geweest, kent dat moment: de bestemming is nog uren weg, de eerste podcast is uitgeluisterd en de verveling slaat toe. Een goed reisspel is dan goud waard. Maar wat veel reizigers over het hoofd zien, is dat niet elk spel geschikt is voor elke situatie. Een spel dat fantastisch werkt op een zonnig vakantieterras kan in een schommelende trein juist een ramp zijn. De vraag is dus niet alleen wát je speelt, maar vooral wáár je speelt. In dit artikel koppelen we tien populaire reisspellen gepresenteerd op thegameroom.org aan het vervoersmiddel waarvoor ze het meest geschikt zijn.

In de trein: ruimte beperkt, tafeltje wiebelig

De trein is misschien wel de meest sociale manier van reizen. Je zit tegenover elkaar, er is meestal een klaptafeltje en je hebt je handen vrij. Maar dat tafeltje is klein, en bij elke wissel of bocht beweegt alles mee. Spellen met losse fiches of ingewikkelde opstellingen vallen daarmee af. Wat je nodig hebt, zijn spellen die compact zijn, snel te begrijpen en niet afhankelijk van een perfect stilliggend speelveld.

Halli Galli is hiervoor ideaal. Het draait om snel reageren en op een belletje slaan zodra je vijf gelijke fruitsoorten ziet. Je hebt nauwelijks ruimte nodig, de regels leg je in dertig seconden uit en het werkt voor zowel kinderen als volwassenen. Het enige risico is dat je medereizigers in de coupé even opkijken van het gerinkel — maar dat hoort er een beetje bij.

Ook Regenwormen is een uitstekende treinkeuze. Dit dobbelspel met de herkenbare worm-tegeltjes vraagt om wat geluk en een beetje strategie. De tegels zijn stevig, dus die schuiven niet zo snel weg, en een potje is binnen een kwartier gespeeld. Perfect voor het traject tussen twee overstapstations.

Voor wie van kaartspellen houdt, is Beverbende een aanrader in de trein. Het is een geheugenspel waarbij je probeert zo min mogelijk punten te verzamelen. Je hebt alleen een klein setje kaarten nodig en een beetje aandacht. Het wiebelige tafeltje stoort hier nauwelijks, omdat je kaarten gewoon voor je blijven liggen.

In het vliegtuig: nog minder ruimte, nog meer beperkingen

Als de trein krap is, dan is het vliegtuig ronduit minimalistisch. Het uitklaptafeltje is nog kleiner, je buurman zit dicht op je en je wilt geen onderdelen verliezen tussen de stoelen. Bovendien wil je niet te veel lawaai maken. Het ideale vliegtuigspel past letterlijk in een broekzak en heeft weinig losse stukken.

Qwixx is hiervoor wellicht het beste spel dat er bestaat. Je hebt alleen een paar dobbelstenen en een scoreblok per speler nodig. Iedereen speelt elke beurt mee, dus er is geen wachttijd, en een potje duurt een minuut of vijftien. De dobbelstenen kun je voorzichtig in een bakje of dekseltje gooien, zodat ze niet door het gangpad rollen. Compacter en vliegtuigvriendelijker wordt het niet.

Ook De Kolonisten van Catan dobbelspel is gemaakt voor krappe ruimtes. Waar het originele Catan een hele tafel in beslag neemt, heb je bij deze dobbelvariant alleen dobbelstenen en een invulblad nodig. Je bouwt nog steeds nederzettingen, wegen en steden, maar dan in een vorm die je moeiteloos op een vliegtuigtafeltje kwijt kunt. Voor Catan-fans is dit dé manier om hun favoriete spel mee de lucht in te nemen.

Een derde optie voor in het vliegtuig is Sushi Go. Dit kaartspel werkt volgens het "draften"-principe: je kiest een kaart, geeft de rest door en bouwt zo het lekkerste sushi-menu. De kaarten zijn klein, het spel is schattig vormgegeven en een potje duurt niet lang. Het werkt het beste als je met z'n tweeën of drieën reist en het tafeltje even vrij kunt houden.

In de auto: één speler valt af

Reizen met de auto brengt een unieke beperking met zich mee: de bestuurder kan niet meespelen. Bovendien is er geen tafel, beweegt de auto constant en kan iedereen wagenziek worden van te veel naar beneden kijken. De beste autospellen zijn daarom spellen die je grotendeels uit het hoofd of met je stem kunt spelen, of die heel weinig fysieke handelingen vragen van de passagiers.

Halli Galli keert hier terug, want het kan ook prima op de achterbank tussen twee kinderen worden gespeeld, met het belletje op de middelste stoel. Voor de wat oudere reisgenoten is Wizard een goede keuze tijdens een pauze op een parkeerplaats of bij een picknicktafel onderweg. Dit slagenspel draait om het exact voorspellen hoeveel slagen je gaat halen — spannend, en met een vast setje kaarten makkelijk mee te nemen. Speel het niet tijdens het rijden, maar juist tijdens die noodzakelijke koffiestop: het maakt een saaie pauze in één keer gezellig.

Op de boot: alle ruimte van de wereld

De veerboot of cruise is het tegenovergestelde van het vliegtuig. Er zijn echte tafels, comfortabele stoelen en vaak uren te overbruggen op rustig water. Hier kun je eindelijk de spellen tevoorschijn halen die wat meer ruimte en tijd vragen.

Jaipur is een prachtig tweespelersspel over handelaren op een Indiase markt. Het vraagt wat tafelruimte voor de kaarten en fiches, en een potje duurt langer dan de meeste reisspellen — precies wat je wilt op een rustige overtocht. Voor stellen die samen reizen, is dit een perfecte manier om een paar uur op zee door te komen.

Ook Machi Koro komt op de boot tot zijn recht. In dit spel bouw je je eigen stad met gebouwen en attracties. Het heeft meer kaarten en muntjes dan een typisch treinspel, maar op een stevige boottafel is dat geen enkel probleem. Reken op zo'n half uur per potje.

Tot slot is Guillotine een vermakelijke groepskeuze voor op de boot. In dit luchtige kaartspel, dat zich afspeelt tijdens de Franse Revolutie, probeer je de meest waardevolle edelen te "verzamelen". Het werkt het beste met drie tot vijf spelers rond een echte tafel — ideaal als je met familie of vrienden op een langere overtocht zit.

De kunst van het juiste spel op het juiste moment

Wat al deze voorbeelden laten zien, is dat een geslaagd reisspel altijd een combinatie is van het spel zélf en de omstandigheden waarin je het speelt. Een wiebelig treintafeltje vraagt om iets anders dan een ruime boottafel. Een vliegtuig vraagt om compactheid, een auto om spellen zonder al te veel handwerk.

Een praktische tip: stel je reisspellen-tas samen op basis van je route. Vlieg je naar je bestemming en maak je daar dagtrips met de auto? Neem dan Qwixx en Halli Galli mee. Ga je met de veerboot naar Engeland of Scandinavië? Stop dan zeker Jaipur of Machi Koro in je tas. Door vooraf even na te denken over het "waar", haal je veel meer plezier uit het "wat".

Reizen bestaat voor een groot deel uit wachten en onderweg zijn. Met het juiste spel in je tas worden juist díe momenten — de trein die vertraging heeft, de lange vlucht, de rustige overtocht — een van de leukste herinneringen van je hele vakantie.