Vakantie China

China is met recht een indrukwekkend land om naar op vakantie te gaan. Het land telt ruim één miljard Chinezen! Wie dit aantal tot zich door laat dringen, slaat de schrik om het hart. Een vijfde deel van de wereldbevolking in één land! Het geboortecijfer van China wordt in statistieken meestal apart weergegeven om geen geflatteerd beeld te krijgen van de wereldsituatie. Hoe al deze mensen te voeden, te huisvesten en van werk en onderwijs te voorzien, wordt door de Chinese overheid als één van haar belangrijkste taken beschouwd. Daarom introduceerde men een strakke bevolkingspolitiek. Deze stelde dat gezinnen niet meer dan één kind mochten hebben (de zogenaamde één kind-politiek). Op het illegaal verwekken van meer kinderen stonden en staan nog steeds boetes en straffen. Op het platteland, waar men veel traditioneler denkt, leidde dit op bepaalde plaatsen tot ernstige wantoestanden. Van oudsher hebben ouders altijd een voorkeur gehad voor jongens. Pas geboren meisjes werden soms te vondeling gelegd, verkocht of zelfs vermoord. In de steden lijkt deze één kind-politiek echter te slagen. Nu zijn ouders er, in tegenstelling tot vroeger, zelfs trots op dat ze hun enig kind kunnen laten zien.

Naast de Han Chinezen die 90% van de bevolking uitmaken, zijn er ook nog zo'n 52 verschillende minderheden die in totaal 55 miljoen zielen tellen. Het is het kleurige deel van de bevolking dat vooral aan de grenzen woont, bijvoorbeeld in de provincies Yunnan en Guizhou. Bekende bevolkingsgroepen die een lange traditie van zelfstandigheid hebben gekend zijn bijvoorbeeld de Mongolen, de Tibetanen en de Uighuren. Vooral het lot van de Tibetanen is tragisch, omdat zij nauwelijks de kans krijgen hun eigen levenstijl en cultuur voort te zetten.

Het Chinese onderwijs is net als bij ons ingedeeld in lager, middelbaar, en hoger onderwijs. In tegenstelling tot onze situatie is het Chinese onderwijs uniform van opzet waarbij alle kinderen, tot en met de hoogste klassen van de middelbare school, hetzelfde onderwijs volgen. Op veel scholen wordt in onze ogen nog vaak ouderwets les gegeven. Een leraar voor het bord en vijftig kinderen in de klas die hardop repeteren wat de leraar voorzegt. Geïndividualiseerd onderwijs of scholen afgestemd op de leercapaciteiten van het kind, zijn in China nog noviteit. Maar Chinese kinderen zijn zeer leergierig en worden sterk aangespoord door hun ouders om door te studeren en zo hun kansen te vergroten. Vandaar dat er nog steeds streng geselecteerd moet worden voor het hoger onderwijs, waar de leermethoden de laatste jaren aanzienlijk verbeterd zijn.

Soms kan het gebeuren dat u een plaatsje passeert waar u kinderen hoort zingen of repeteren in een klaslokaal. Het is altijd een leuke ervaring even een kijkje binnen te nemen mits de reisleider daarvoor toestemming vraagt. Vooral bij een Engelse les bent u zeker welkom om met de kinderen hun laatst geleerde woordjes te oefenen.

Het Mandarijn, ook wel hanyu of putonghua genoemd, is de voertaal van de Chinezen. Het is de taal die op alle scholen in China onderwezen wordt en afgeleid is van het dialect dat men in Noord-China spreekt. Het Chinees kent vele dialecten, die soms zo verschillend zijn dat Chinezen elkaar onderling niet verstaan. Een Chinees uit Beijing begrijpt niets van het Cantonnees dat men in Zuid-China spreekt. Zelfs in Shanghai zal hij al de grootste moeite hebben. In dat geval zullen ze moeten communiceren via de schrijftaal, de Chinese karakters, die wel voor alle Chinezen dezelfde zijn. Om eenheid te krijgen in het taalonderwijs is in de vijftiger jaren het mandarijn tot standaard spreektaal verheven met een fonetisch transcriptie systeem dat men ‘pinyin’ noemde. Wie de uitspraakregels van het pinyuin kent, weet in elk geval hoe de klanken gearticuleerd moeten worden. Want daar schuilt het tweede probleem van de Chinese taal: het is een toontaal. Dat wil zeggen dat het gebruik van verschillende toonvallen bij dezelfde klank toch verschillende betekenissen oplevert.

Geschiedenis
De geschiedenis van China wordt ingedeeld naar keizerlijke dynastieën die het land regeerden gedurende een periode van bijna 4000 jaar. De eerste sporen van Chinese cultuur zijn aangetroffen in het stroomgebied van de Gele Rivier, waar bijvoorbeeld orakelbeenderen gevonden zijn met eenvoudige schrifttekens, de voorlopers van de Chinese karakters. Reeds 1500 jaar voor Chr. was China een ontwikkeld en welvarend rijk met een heerser, adel en ondergeschikten.

Omstreeks 500 v. Chr. maakte China, toen een verzameling van losse staten, een woelige periode door met veel oorlog, waarin Confucius verkondigde dat de mensen volgens traditionele waarden moesten leven, zodat er weer orde in de chaos zou komen. Latere dynastieën namen zijn ideeën over als officiële staatsleer en bepaalden daarmee de levenshouding van alle Chinezen. De basis voor het echte Chinese keizerrijk werd gelegd door de Qin dynastie (200 v. Chr.). Met behulp van een superieur leger onderwierpen zij de andere staten, waarmee voor het eerst gesproken kon worden van een verenigd rijk. De heerser van Qin gaf zich de titel Qin Shi Huang Di, de eerste keizer van Qin en gaf bevel tot de aaneensluiting van verdedigingswerken waaruit de 'Chinese Muur' ontstond. Zijn grafcomplex, met de duizenden terracotta soldaten, geldt als één van de grootste kunstschatten ter wereld.

Het hoogtepunt van de Chinese culturele geschiedenis is de Tang- en Sungdynastie (± 700-1200 n. Chr). In die tijd werden de belangrijkste uitvindingen gedaan, zoals buskruit, boekdrukkunst, kompas en papiergeld. Chinees porselein was van een unieke kwaliteit waarvan men zelfs vandaag de dag niet weet hoe het vervaardigd werd. Ook de Chinese zijde was wereldberoemd.

Alle grote monumenten, zoals de Verboden Stad en de Hemeltempel in Beijing en talrijke tempels in het gehele land, stammen uit de laatste dynastieën van China: de Ming en Qing keizers. China raakte pas in de vorige eeuw in ernstig verval door een stagnerende maatschappij, geteisterd door hongersnood en corruptie.

Pas in het begin van deze eeuw kwam door een revolutie onder leiding van Dr. Sun Yat Sen een einde aan tweeduizend jaar keizerlijk bestuur. China viel ten prooi aan binnenlandse conflicten. In antwoord hierop ontstond een krachtige communistische beweging onder leiding van de toen nog jonge Mao Zedong, die zich vooral manifesteerde op het platteland. Uiteindelijk behaalde het communistische Rode Leger de overwinning in 1949. Pas op dat moment kon er begonnen worden met de wederopbouw van het land onder de autoritaire leiding van Mao Zedong.

Ten tijde van de Culturele Revolutie (1966-76) werd in een periode van chaos, geweld en rechteloosheid, veel van de verworvenheden van de voorgaande jaren tenietgedaan. Toen Mao in 1976 stierf, herstelde Deng Xiaoping de orde. Economische hervormingen werden doorgevoerd en het internationale isolement werd doorbroken. Deng gaf de boerengezinnen weer een stukje privé-grond. Een deel van de oogst moesten de boeren afstaan aan de staat, wat ze meer produceerden mochten ze zelf houden. Bedrijven mochten een gedeelte van de winst houden en de arbeiders kregen een hoger loon wanneer ze harder werken. En omdat de staat niet iedereen een baan kon geven, besloot Deng Xiaoping dat de Chinezen kleine bedrijfjes mogen starten, zoals een thuisrestaurant. En dat zie je nu nog duidelijk in het straatbeeld.

Bezienswaardigheden China

Tijdens een groepsreis door China, zult u vrijwel altijd starten in de hoofdstad Beijing. Hier staan tal van historische bezienswaardigheden. Rond het Tian'anmenplein ligt het parlementsgebouw, het Mausoleum van Mao, het museum van de Chinese geschiedenis, de Hemelse Tempel Tiantan en de ingang van de Verboden Stad, nu een museum. 50 kilometer buiten de stad staan de graven van keizers uit de Mingdynastie zien en natuurlijk de Chinese muur.

In Xi'an staan de 7000 levensgrote beelden (terracotta leger) die het graf van China's eerste keizer moesten bewaken. Het museum in de stad geeft een goed beeld van de geschiedenis van dit gebied.

Enkele hoogtepunten in het gebied tussen Bejing en Xi'an zijn het boeddhistische grottencomplex Yungang bij Daton, de Longmengrotten en het Wutaigebergte met hoge toppen en diverse kloosters en tempels. In Oost-China zijn de volgende plaatsen een bezoek waard: De graftombes van de eerste Mingkeizers in Nanjing, de vroegere hoofdstad van China.

De Taishan is de belangrijkste boeddhistische berg. In Oufu staan nog veel gebouwen in het teken van Confusius, die hier is geboren. In Shanghai is de vroegere buitenlandse invloed nog zichtbaar in de architectuur. Het Historische Museum biedt een duidelijk overzicht van de geschiedenis hier.

Suzhou en Hangzhou zijn schilderachtige stadjes die door veel toeristen worden bezocht. De bekende zijderoute liep in West-China. De ruïnes in Turpan herinneren aan de tijd dat garnizoenen de handel langs de route moesten beschermen. In Dunhuang, in de Gobiwoestijn, liggen de Mogaogrotten met oude muurschilderingen. Kashi is een typisch oosterse stad met smalle straatjes, theehuizen en bazars. Een bezoek aan de grote Id Kah-moskee is een indrukwekende ervaring.

Het autonome Tibet met de Himalaya ligt in het zuidwesten. Prachtige natuur en kloosters zijn de sterkste punten van het gebied. Belangrijkste bezienswaardigheid in de hoofdstad Lhasa is het Potalapaleis, de voormalige residentie van de Dalai Lama. Wie reist vanaf Lhasa naar Xigaze komt over bergpassen die meer dan 5000 m hoog zijn. De belangrijkste bezienswaardigheid in deze stad is het Dashilumpo-klooster.

Meer bezienswaardigheden Tibet

Vanuit de hoofdstad van de provincie Sichuan, Chengdu, kan het minderhedengebied Jiuzhaigou worden bezocht. Maak een cruise over de rivier de Chianjiang en bezoek de pittoreske dorpen Dali en Lijiang bezoeken.

De zuidelijke stad Guangzhou is vrij westers door haar ligging vlakbij Hongkong. Vooral in de architectuur is de vroegere Europese aanwezigheid nog zichtbaar. Een boottocht over de Li-rivier is een goede manier om dit groene gedeelte van het land te ontdekken.